Katholieken en hun geschiedenis / traditie

Kerkvaders

Proeven aan de theologie van de kerkvader Augustinus


Bisschop Augustinus (354-430) van Hippo, een stadje in Noord-Afrika, zet ook Christus centraal in zijn uitleg. Meer dan als leraar wil Augustinus de mensen gevoelig maken voor het mysterie van Christus’ aanwezigheid in de eucharistieviering.

‘Wat u hier ziet, is brood en een kelk. Maar uw geloof moet u leren, dat het brood Christus’ Lichaam is en de kelk zijn Bloed bevat. Maar hoe is zijn Lichaam dan brood? En hoe is deze kelk of wat deze kelk bevat, zijn Bloed? Dat noemen we, broeders, daarom sacrament of mysterie. Want we zien het ene en we weten het andere’ (uit: Sermo nr. 272).

 
Ambrosius doopt Augustinus

In het centraal stellen van Christus is Augustinus een navolger van Ambrosius. Toch is er een verschil. Augustinus is ook een docent, maar op de wijze van een ‘mystagoog’. Hij probeert de mensen mee te voeren naar het begrijpen van de geheimen van het christendom. Augustinus leidt zijn hoorders langzaam naar het geheim toe. Hij gebruikt de beeldspraak van korrels die samengebracht zijn om één brood te vormen. Zo ook worden de mensen tot één lichaam, het Lichaam van Christus, waarvan het hoofd in de hemel is. Hij benadrukt zowel de eenheid van de mensen met Christus als ook met elkaar. De thematiek van de graankorrels is zo een opdracht tot eenheid geworden.

De werkelijke opening die de mens zijn leven lang moet zoeken om alles te begrijpen is de liefde. Dat is de sleutel tot het begrijpen van de Schriften. De bekende uitspraak van Augustinus ‘Ubi caritas et amor, Deus ibi est’ (Waar liefde is en vriendschap, daar is God) wordt nog altijd op allerlei wijzen gezegd en gezongen.

Augustinus stelt, als werkelijk mystagoog, dat je de ‘signa’, de ideeën, nodig hebt om de ‘realia’, de waarneembare zaken goed te begrijpen en te waarderen. Hij heeft veel invloed gehad op het christendom, maar ook op het totale mensbeeld dat zich binnen het christendom ontwikkelde.

Ga terug naar Kerkvaders