Katholieken en de samenleving

Katholiek Onderwijs

Organisatie van de samenleving

Verzuiling

De schoolkwestie maakte deel uit van een proces van verzuiling. Verzuiling staat voor het opdelen van de samenleving in levensbeschouwelijke segmenten of zuilen. Naast de katholieke en protestants-christelijke zuil ontwikkelden zich in de eerste helft van de twintigste eeuw ook een socialistische en neutrale zuil. Een sterk motief om zich maatschappelijk in zuilen te organiseren was bij katholieken en protestanten de behoefte om zich af te schermen van liberalen en socialisten en hun eigen identiteit te koesteren. Als het om katholieken gaat spreekt men wel over de tijd van het ‘rijke roomsche leven’, waarin voor elke maatschappelijke activiteit een katholieke organisatie bestond: van geitenfokvereniging tot aan onderwijs.

Ontzuiling

In de jaren 60 van de vorige eeuw komt aan dit proces een einde. Men zegt wel: het hemels baldakijn dat boven de samenleving was gespannen, viel naar beneden en zette een geleidelijk proces van ontzuiling in. Maatschappelijke organisaties laten zich dan niet langer meer bepalen door levensbeschouwelijke uitgangspunten maar steeds meer door (vakinhoudelijke) uitgangspunten die behoren bij hun eigen maatschappelijke activiteit. Daarnaast zien we ook dat godsdienst en levensbeschouwing steeds meer zaken worden die bij grote groepen burgers alleen nog deel uitmaken van hun privé leven en geen uitdrukkelijke rol meer spelen in hun publieke gedrag. Opvallend is dan dat onderwijs een maatschappelijke activiteit is die nog steeds is opgedeeld naar levensbeschouwelijke segmenten. Komt dat door de verwantschap tussen onderwijs en levensbeschouwing (pedagogisch concept)? Of spelen andere factoren daarbij een rol? Zoals de kwaliteit van het onderwijs en politieke machtsvorming.

Ga terug naar Katholiek Onderwijs