Katholieken en hun geschiedenis / traditie

Oosterse Kerken

De twee grote ‘trekkers’: iconen en kerkzang

Iconen zijn draagbare gewijde schilderingen op hout. Maar niet alleen die! Ook mozaïeken, wandschilderingen, miniaturen in handschriften, panelen in metaal, ivoor of steen en geborduurde afbeeldingen zijn iconen. Er zijn oosterse kerken mét en zonder iconen!
Vooral de Byzantijnse kerken (oosters-orthodox, Grieks-katholiek), maar ook de Kopten en de Ethiopiërs kennen iconen. De andere kerken maar mondjesmaat. Eén oosterse kerk, die oorspronkelijk in Irak en omgeving was gevestigd (Assyrisch-apostolische Kerk, zie: Algemeen overzicht), kent helemaal geen iconen.

Waar in Griekse en Russische kerken op de altaarafscheiding vele iconen te zien zijn (iconostase), is in dit Assyrisch-apostolische kerkgebouw in Oost-Syrië op dezelfde plek geen enkele icoon te bespeuren. (Foto: © L. van Leijsen)

Het westen kent van oudsher eveneens iconen, soms onder Byzantijnse invloed. Wel kregen de iconen in het westen nooit die verering die ze in sommige oosterse kerken hebben. En in het westen raakten vooral driedimensionale beelden en natuurgetrouwe religieuze schilderijen erg in trek. Tegenwoordig zijn de iconen weer helemaal terug in westerse kerken.
De oosterse kerkzang heeft een al even grote aantrekkingkracht op sommige westerse christenen. Dat betreft meestal de Russische en Oekraïense meerstemmige kerkzang. Die is westers beïnvloed. Zijn mengeling van mystiek oosters en herkenbaar westers streelt bij ons menig oor. Byzantijnse koren schieten in Nederland nog steeds als paddestoelen uit de grond. De oosterse kerkzang uit Griekenland en Roemenië, om nog maar te zwijgen over die uit Syrië en Ethiopië, is de meeste westerlingen volstrekt vreemd. Toch valt daar het oosters christendom in zijn kern te proeven: als anders!

Ga terug naar Oosterse Kerken