Katholieken en hun geschiedenis / traditie

Kerkvaders

Door het introduceren van het begrip ‘kerkvaders’ heeft de kerk al vroeg in haar bestaan een verbinding willen leggen tussen de leer van de apostelen en de verdergaande leer van de kerk. In dit venster wordt nader ingegaan op deze benaming voor de bisschoppen die voor zowel de kerk van het Oosten als die van het Westen zo belangrijk zijn geweest.

Pater familias


Om de vaders van de kerk goed te kunnen plaatsen moeten we het gebruik van het begrip ‘vader’ in het Romeinse Rijk eerst verstaan. Het begrip ‘vader’ had in het Romeinse Rijk grote betekenis, niet alleen op familiair gebied, maar zelfs op het terrein van de wetgeving en rechtspraak. De pater familias droeg grote verantwoordelijkheid, niet alleen voor zijn directe familie maar ook voor de slaven die onder zijn hoede waren gesteld. Zijn leiding was autoritair. De vader werd geacht goed zorg te dragen voor zijn familie en de slaven, maar ook zo nodig disciplinair op te treden. Wanneer een van hen een overtreding beging, werd de vader zelfs geacht recht te spreken. De Romeinse pater familias was tevens verantwoordelijk voor de religie van zijn domus, zijn ‘huis’, zijn uitgebreide familie. Dit begrip pater werd door de vroege christenen overgenomen.

Kerkvaders

Oorspronkelijk werd alleen de bisschop als ‘vader’ aangesproken, later werd het ook de benaming van andere kerkelijke schrijvers. De bisschoppen die bij de vroege concilies bijeenkwamen bleven in de traditie van de kerk gezien worden als zeer speciale ‘patres’. Hun woorden zag men geplaatst in het verlengde van de woorden die door de apostelen zelf gesproken waren. Deze uitspraken hadden een onmiddellijk en onbetwist gezag. Noemde men de conciliebisschoppen al zeer snel ‘vaders’, pas vanaf de 6e eeuw (tijdens het tweede Concilie van Constantinopel) zijn er criteria opgesteld waaraan de vaders moesten voldoen om werkelijk als ‘kerkvader’ in de traditie van de kerk genoemd te worden.


Bisschoppen op het concilie van Nicea met de Geloofsbelijdenis

Lees meer