Katholieken en hun geschiedenis / traditie

Hervormingen

De rooms-katholieke Kerk is niet de enige kerk in Nederland. Er zijn honderden verschillende kerkgenootschappen. Vooral de protestantse stroming omvat vele, verschillende kerkgenootschappen. Waar komen al die kerken vandaan en wat hebben ze met de rooms-katholieke kerk te maken? Tot de zestiende eeuw was de katholieke kerk de enige kerk in de westerse wereld. Wel was er veel onrust in die kerk. In de zestiende eeuw leidde dit tot een scheuring: de reformatie. Dit venster vertelt over het ontstaan van de reformatie en de invloed die het in het bijzonder op kerkelijk Nederland heeft gehad.

Reformatie

In 1517 spijkerde de augustijner monnik Maarten Luther zijn 95 stellingen aan de deur van de slotkapel in Wittenberg. Het waren stellingen tegen de handel in aflaten en andere misstanden in de katholieke kerk van de middeleeuwen. Luthers daad luidde een periode van grote kerkelijke veranderingen in die past in een tijd die bruist van de ontwikkelingen en ontdekkingen.
In 1492 voer Columbus naar Amerika. Constantinopel was in 1453 veroverd door de Ottomanen waardoor geleerden naar het westen vluchtten. Dit leidde daar tot studie van de klassieke oudheid (renaissance) met nadruk op eigen ontwikkeling en bronnenonderzoek (humanisme). Deze ontwikkelingen markeren het begin van de moderne tijd waarbinnen de reformatie past. De inzichten van Luther zorgden ervoor dat de Bijbel door gelovigen zelf als bron werd gelezen met eigen verantwoordelijkheid als uitgangspunt.

Contrareformatie

Binnen de katholieke kerk waren er al in de veertiende eeuw bewegingen die de kerk wilden vernieuwen. Na de vlucht die de reformatie onder leiding van Luther nam, werd die noodzaak groter. De Nederlandse paus Adrianus VI (1522-1523) was een van de eersten die dat besefte. Later was het paus Paulus III (1534-1549) die het Concilie van Trente bijeen riep. Op dat concilie (1545-1563) werden grote veranderingen in de rooms-katholieke kerk doorgevoerd. De kerk zocht het antwoord op de reformatie in herstel van haar gezag, in de bestrijding van heersende misstanden en in de vernieuwing van haar organisatie. De scholing van priesters werd drastisch verbeterd en er kwam meer uniformiteit in de liturgie.

Lees meer