Katholieken en hun bezinning

Gewijde muziek

Gewijde muziek is van oorsprong kerkmuziek: geschreven met het oog op het gebruik ervan in de kerkelijke liturgie. Hoewel gewijde muziek al zo oud is als de kerk zelf, is uit de beginperiode van de kerkgeschiedenis niet veel bewaard gebleven. Waarschijnlijk zongen de eerste christenen gezangen die aansloten bij de wijze van psalmzingen van de joden. Tegenwoordig omvat de term ‘gewijde muziek’ veel meer dan alleen kerkmuziek. Dit venster biedt een globaal overzicht van vormen van gewijde muziek.

Gewijde muziek in de liturgie

De bekendste vorm van gewijde muziek in de liturgie is het Gregoriaans (van Paus Gregorius de Grote), ontstaan in de vroege Middeleeuwen. De gezangen van de mis worden verdeeld in vaste gezangen die in iedere mis aanwezig zijn (ordinarium; Lat.: ‘volgens vaste regel’) en wisselende gezangen (proprium: Lat.: ‘eigen aan de tijd’) afhankelijk van wat er op een bepaald moment gevierd of herdacht wordt. Naast deze vaste en wisselende gezangen bestaan er zogenaamde sequensen, lofzangen die worden gezongen op bepaalde momenten van kerkelijk jaar.

Kerkmuziek als inspiratiebron

Door de ontwikkeling van de muzieknotatie en de meerstemmigheid richtten veel componisten zich op het maken van kerkmuziek. Veel componisten waren priesters (Gregorio Allegri; Gilles Binchois; Antonio Vivaldi, bekend als de Rode Priester). Daarnaast was het voor musici soms de enige manier om geld te verdienen, niet alleen in de kerk maar ook aan een adellijk dan wel aartsbisschoppelijk hof.

Door de eeuwen heen is de mis – of een onderdeel daarvan – een geliefd onderwerp voor componisten geweest. Niet alleen katholieke componisten, ook protestantse componisten (Johann Sebastiaan Bach).

Gewijde muziek is meer dan kerkmuziek

Gewijde muziek beperkt zich niet langer tot liturgische muziek. Naast symfonische muziek worden gospels en andere koormuziek, sommige kinderliedjes en hedendaagse liederen den gerekend tot gewijde muziek. Het gemeenschappelijke kenmerk is dat het liederen en gezangen zijn die gaan over de goddelijke Drie-eenheid, de Bijbel, Bijbelse personen en geloof.

Lees meer